p-ISSN: 1305-4600
e-ISSN: 2792-0909
Yayın Aralığı: Yılda 2 Sayı
Başlangıç: 2005
Yayıncı: Dr. Serkan Yorgancılar

Rus Kaynakları Bağlamında 19. Yüzyılın Sonları ve 20. Yüzyılın Başlarında “Makedonya Meselesı” Ve Büyük Devletler

Rus Kaynakları Bağlamında 19. Yüzyılın Sonları ve 20. Yüzyılın Başlarında “Makedonya Meselesı” Ve Büyük Devletler

Article Sidebar

Tofig Mustafazade
Nasıl Atıf Yapılır
Mustafazade, T. (2022). Rus Kaynakları Bağlamında 19. Yüzyılın Sonları ve 20. Yüzyılın Başlarında “Makedonya Meselesı” Ve Büyük Devletler. Demokrasi Platformu, 11(36), 63–75. Geliş tarihi gönderen https://demokrasiplatformu.com/dergi/article/view/239


Özet

Balkan yarımadasının orta bölümünü kapsayan Makedonya toprakları 15 yüzyılın ikinci yarısından itibaren, aynen bütün Balkan Yarımadası gibi Osmanlı imparatorluğu’nun bir parçası olduğu bilinmektedir. Osmanlı imparatorluğu’nun zayıflamasını fırsat kollayan büyük Avrupa devletleri – İngiltere, Rusya, Fransa, Almaniya, Avustriya-Macarıstan ve İtalya bu devleti parçalamak için, o sıradan Makedonya’nı ondan koparmak için çaba harcamaya başladılar. Böylelikle, ilk kez 1875-1878 Doğu krizi sırasında Avrupa siyasetinde “Makedonya meselesi” ortaya çıktı. Bu mesele bu bölgeyi tamamen ve ya kismen kendi bölgelerine dahil etmegi amaçlayan Bulgaristan, Yunanıstan ve Sırbistan’ın isteklerini de sağlamakta idi. 1893 yılında bir grub Bulgar aydını Makedonya İç Devrimci Örgütü’nü (MİDÖ) yarattılar. “Devrimci mücadelenin” görevlerini yerine getirmek için terör ve zenginlerin mal varlığına el koyma yöntemleri kullanıldı. Rusya ve Avustriya-Macaristan Makedonya meselesi ile ilgili 1903 yılında evvelce “Viyana Programı”, daha sonrası ise “Mürszteg Programı’nı hazırladılar. Osmanlı sultanı Mürszteg Programı’nı kabullenmege zorlandı. Reformların başlanğıçta normal uygulanmasına rağmen, mali açıdan yetersizlikler de dahil bir takım nedenler reformların gelişmesini engelledi. 1908-1909’da “Genç Türkler” devrimi sonrasında reformlar ertelendi.

Birinci Balkan  savaşı sırasında Arnavutluk sorununu çözen büyük Avrupa devletleri Makedonya sorununa dikkati zayıflatmış oldular. Balkan devletleri de bu meseleyi kendi aralarında barış yoluyla çözemediler. Sonuç olarak, dünkü müttefikler arasında savaş yapıldı ve Makedonya Sırbistan, Bulgaristan ve Yunanistan arasında bölündü. Bu ise Makedonya nüfusu için gerçek bir felaketti.

Referanslar

Pavlovski Yovan. Македония-минувшее, история, современность, инфо (русский перевод Ака Неверова Христова). Скопже: МИ-АН, 2005.

Андреевская Е.А. Французская политика на Балканах накануне и во время первой Балканской войны. Автореферат кандидатской диссертации. Лениниград, 1954.

Исаева О.Н. Македонские реалии и русские проекты начала ХХ века // Македония и русские проекты на Балканах от Берлинского конгреса до Первой мировой войны (Сб. статей). Скопье, 2008

Исаева О.Н. Мюрцштетский опыт умиротворения Македонии // Македония (проблемы теории и культуры). М., 1999.

Сквозников А.Н. Македония в конц. ХIХ-начале ХХ века-Яблоко раздорa на Балканах. Самара, 2010.

Стоян Райчевски. Дипломатические документы о разроение болгар в Македонски и Одрижением крае в ходе преформ 1904-1908 гг. София.

Учаева Н.А. Македонийский вопрос в период Балканских войн 1912-1913 гг. Диссертации кандидата наук Саратов, 2008.

Шорман А.С. Очерки по истории Македонии и македонского народа (с древнейших времени до первой мировой войны). Т. 2, Казань, 1960.

Якушин В. Балканские войны и их результаты (Изд. Второе). Москва, 1977.

Ямбаев М.Л. Македония и Россия (1897-1902 гг.) канд. дис. М. 2004.

Article Details