Hükümet Sistemleri Perspektifinden Amerikan Tipi (Saf) Başkanlık Sisteminde Yargı Kuvveti
Article Sidebar
Özet
Sınırlı iktidar arayışları; iktidarın çeşitli araç ve kurumlar aracılığıyla denetlenmesi ve böylece siyasal iktidardan birey hak ve özgürlüklerine gelebilecek olası ihlallerin engellenmesi düşüncesinden beslenmektedir. Kuvvetler ayrılığı düşüncesi de bu kapsamda kullanılan araçların başlıcalarından biridir.
Kuvvetler ayrılığı, en basit tanımıyla, devletin kurulmuş iktidarını meydana getiren yasama, yürütme ve yargı kuvvetlerinin birbirinden ayrılığını ifade etmektedir. Devlet egemenliğini kullanan bu kuvvetlerden birinin egemenlik alanını genişletmesinin kaçınılmaz sonucu, gücün tekelleşmesi ve bireyin hak ve özgürlük alanının daralmasıdır. Bu nedenle kuvvetlerin tek bir elde toplanmasının önüne geçilmesi ancak gücün dağıtılarak kontrol edilmesiyle mümkün olacaktır. Fren ve denge sistemi (checks and balances) adı verilen bu yöntem aracılığıyla egemenliği kullanan organlardan biri diğerlerinin önüne geçtiğinde denetlenir ve engellenir. Buradaki temel amaç bireyin özerk alanının egemen olan karşısında korunmasıdır.
Referanslar
BOSSO, Christpher ),, John H. PORTZ ve Michael C. Tolley, American Government, Westview Press, Colorado, 2000.
HOGUE, Henry B., "Supreme Court Nominations Not Comfirmed, 1789-2007, Supreme Court Noninations, Ed. Betsy Palmer, Nova Science Publisher, New York, 2009, s. 59-88.
BRANNEN Jr, Daniel E., Checks and Balances: The Three Branches of the American Government, Vol. 1, Thomson Gale, 2005.
BRANNEN Jr, Daniel E., Checks and Balances: The Three Branches of the American Government, Vol. 3, Thomson Gale, 2005.
CROVITZ L. Gordon, “How Separation Powers Protects Individual Liberties”, Rutgers Law Review, 1988-1989, s. 785.
ERDOĞAN, Mustafa, Anayasal Demokrasi, 2. Baskı, Siyasal Kitabevi, Ankara, 1997,
GÖZLER, Kemal, Anayasa Hukuku Genel Teorisi, Cilt 1, Ekin Basım Yayın Dağıtim, Bursa, 2011.
MADISON, “Fren ve Denge Sistemi”, Anayasa Üzerine Düşünceler Federalistler'in Makalelerinden Seçineler, Çev. Mümtaz Soysal, Türk Siyasi İlimler Derneği Yayınları, İstanbul, 1962.
GÜLENER, Serdar, “Yargı Bağımsızlığını Güçlendirici Bir Mekanizma Olarak Yargısal Hesap Verebilirlik”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. XV, Y. 2011, s. 215-252.
WATTS, Duncan, “Judges”, Dictionary of American Government and Politics, Edinburgh University Press, Edinburgh, 2010, s. 159-160.
HEKİMOĞLU, Mehmet Merdan, Anayasa Hukukunda Karşılaştırmalı Demokratik ve Türkiye, Detay Yayıncılık, Ankara, 2009.
KUTLU, Mustafa, Kuvvetler Ayrılığı Temelleri-Gelişimi Hukuk Devletinin Kökenleri, Seçkin Yay. Ankara, 2001.
LAW, Dawid S., “Judicial Independence”, International Encyclopedia of Political Science, Vol. 5, Ed. Bertrand Badie, Dirk Berg Schlosser and Leonardo Morlino, Sage Publication 2011, s. 1369-1372.
LIJPHART, Arendt Demokrasi Motifleri Otuz Altı Ülkede Yönetim Biçimleri ve Performansları, Çev. Güneş Ayas, Utku Umut Bulsun, Salyangoz Yayınlan, İstanbul, 2006.
ÖZER, Attila, Başkanlık Hükümet Sistemi ve Bu Sistemin Türkiye Açısından Uygulanabilirliği, 2. Baskı, 1998, Ankara,
MURPHY, John, The Impeachment Process, Chelsea House Publishers, New York, 2007.
NELSON, William E., Marbury v. Madison The Origins and Legacy of Judicial Review, University Press of Kansas, Kansas, 2000.
BARBER, N.W., "The Separation of Powers and British Constitution”, University of Oxford Legal Research Paper Series, Paper No. 03/2012 January 2012.
SARTORI, Giovanni, Karşılaştırmalı Anayasa Mühendisliği, Çev. Ergun Özbudun, Yetkin Yayınları, Ankara, 1997.
SHETREET, Shimon, "The Challenge of Judicial Independence in the TwentyFirst Century", Asia Pacific Law Review, Vol. 8, No. 2, 2000, s. 153-168.
TEZİÇ, Erdoğan, Anayasa Hukuku, 5. Baskı, Beta Basım Yayın Dağıtım, İstanbul, 1998.
TOCQUEVILLE, Alexis de, Amerika'da Demokrasi, Çev. İhsan Sezal ve Fatoş Dilber, Yetkin Yayınları, Ankara, 1994.
TURHAN, Mehmet, Hükümet Sistemleri ve 1982 Anayasası, Dicle Üniversitesi Basımevi, Diyarbakır, 1989
VILE, M. J. Constitutionalism and the Separation of Powers, Second Edition, Liberty Fund, Indianapolis, 1998.
YAZICI, Serap, Başkanlık Sistemleri: Türkiye İçin Bir Değerlendirme, Başkanlık Sistemi, Yayına Haz. Teoman Ergül, Türkiye Barolar Birliği Yayınları, Ankara, 2005, s. 125-142.
YAZICI, Serap, Başkanlık ve Yarı Başkanlık Sistemleri Türkiye İçin Bir Değerlendirme, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2002.
Amerika Birleşik Devletleri Anayasası (Açıklamalı), The World Book Encyclopedia, 2004, (http://turkish.turkey.usembassy.gov/media/pdf/abdanayasasi.pdf (Erişim Tarihi: 05.05.2013).
“Impeachment”, http://www.senate.gov/artandhistory/history/common/briefing/ Senate_Impeachment_Role.htm#1 (Erişim Tarihi: 05.05.2013).
DEMİR, Fevzi, Demokrasilerde Hükümet Sistemleri ve Başkanlık Hükümeti Rejimi, Ege Genç İşadamları Derneği, İzmir, 1998.
KUZU, Burhan, Türkiye İçin Başkanlık Sistemi, Fakülteler Matbaası, 1997, İstanbul.