Türkiye İçin Başkanlık Sistemi
Article Sidebar
Özet
Başkanlık sistemi için parlamenterizm sisteminin tartışılmasında yarar vardır. Ancak burada parlamentarizm üzerinde yer darlığı nedeniyle durulmayacaktır. Parlamentarizmin tanımı, tarihçesi, parlamenter rejimin dört özelliği (yürütmede çift başlılık, cumhurbaşkanının siyasal sorumsuzluğu, bakanlar kurulunun sorumluluğu ve yürütmenin yasamayı feshi) ile parlamenter rejimin çeşitleri (düalist, monist, aklileştirilmiş ve çağdaş) konuları bu çalışmanın kapsamı dışındadır."
Başkanlık sistemi temsili rejim türlerinden biridir ve kuvvetler ayrılığı teorisini -parlamenter rejimden farklı olarak- sert şekilde uygular. Başkanlık sisteminin ABD'de mucidi "Kurucu Babalar" (Founding Fathers) dır. İlk Başkan George Washington, 30 Nisan 1789'da görevine başlamıştır. XVIII nci yüzyılda Amerika'da, Başkanlık sistemi, insan aklından doğmuş bir sistem olarak kabul edilmektedir. Başkanlık sistemi, "westminster modeli" demokrasinin XVIII nci yüzyıl sonundaki koşullarına tepki olarak verilen bağımsızlık savaşı sonucunda Amerikalılar tarafından üretilmiştir.
Referanslar
Andrew Hill and Anthony Whichelow: What's Wrong with Parliament? Penguin Books, England, 1964
A.F.Pollard:The Evolution of Parliament, Second Edition, New York, 1964.
Anayasa Mahkemesi Kararları: E.1984/14, K. 1986/7, 13.06.1985, AYMKD-21.
Anayasa Mahkemesi Kararları: E. 1986/24, K. 1986/24, 9.10,1986, AYMKD-22.
Aldıkaçtı, Orhan:Modern Demokrasilerde ve Türkiye'de Devlet Başkanlığı, Ist. 1960.
Armağan, Servet:1961 Anayasası ve Bakanlar Kurulu, İst. 1978.
Arsel, İlhan:Türk Anayasa Hukuku, Ankara, 1959.
Başgil, Ali Fuad: Türkiye Siyasi Rejimi ve Anayasa Prensipleri, Mukayeseli Türk Esas Teşkilat Hukuku Dersleri, C.I, 1. Fasikül, Baha Matbaası, Ist. 1957, 4. Başlık,"Kuvvet Birliği Prensibi ve Kuvvetler Ayrılığı Meselesi".
Batum, Süheyl: "Siyasal Rejimler ve Türkiye'deki Arayışlar”, TBB Uluslar arası Anayasa Hukuku Kurultayı'nda Başkanlık Sistemi, 9-13 Ocak 2001, Başkanlık Sistemi, TBBY, Ankara 2005.
Balta, T. B. Türkiye'de Yürütme Kudreti, Ank. 1960, AÜSBFY; N. Bilge, Bakanların Görev ve Sorumlulukları, Ank. 1956.
Bockel, Alain: "Yarı Başkanlık Rejimi", 9-13 Ocak 2001, Başkanlık Sistemi, TBBY, Ankara 2005.
Bıçak, Vahit: Improperly Obtained Evidence (A Comparison of Turkish and English Laws), Ankara, 1996.
Corvin, Edward S.:Presidential Power and the Constitution, Cornell University Press, USA, 1976.
Çam, Esat: Devlet Sistemleri, Ist. 1993, Der Yayınları.
Erdoğan, Mustafa:Anayasal Demokrasi, 2. B., Siyasal Kitabevi, Ankara, 1997.
Ergül, Teoman:“Başkanlık Sistemi Tartışılırken“, Başkanlık Sistemi, TBBY, Ankara 2005.
Fendoğlu, Hasan Tahsin: “Uluslararası İnsan Hakları Belgelerinin Uygulanmasında 'Bağımsız Ölçü Norm' veya 'Destek Ölçü Norm' Sorunu"; Temel Hak ve Özgürlüklere ilişkin Uluslar arası Normların İç Hukukumuza Etkileri, Bildiri, Anayasa Mahkemesi Yayını, Anayasa Yargısı2000, C. 17, Ankara, 2000.
Fendoğlu, Hasan Tahsin: “2001 Anayasa Değişikliği Bağlamında Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlanması (Anayasa'nın 13. maddesi)", 2001 Yılında Yapılan Anayasa Değişikliklerinin Hak ve Özgürlüklere Yansımaları, Bildiri, Antalya, 26–27 Nisan 2002, Anayasa Yargısı, C. 19, Ankara, 2002.
Fendoğlu, Hasan Tahsin:"Parlamenterizm-Başkanlık Sistemi Tartışmaları Üzerine", DÜHFD, Diyarbakır, 2003, Sy. 17, sh. 1-34.
Fendoğlu, Hasan Tahsin:“Başkanlık Sistemi”, İnönü Üniversitesi Hukuk Dergisi, Cilt 3, Sayı 1, Yıl 2012, ss. 39–60.
Güneş, Turan Parlamenter Rejimin Bugünkü Manası ve İşleyişi, İstanbul 1956, IÜHFY,
Güneş, Hasan Fehmi: "TBMM Bütçe Görüşmelerinde Başkanlık Sistemi2004", Başkanlık Sistemi, TBBY, Ankara 2005,
Gürbüz, Yaşar: "Başkanlık Rejimi sadece ABD'de başarılı oldu", Yeni Yüzyıl, 13 Nisan 1996.
Gerhard Loewenberg (edited by): Modern Parliaments, Change or Decline? Aldine-Arherton, Chicago, 1971
Gemalmaz, M. Semih: Avrupa İnsan Hakları Komisyonu Önünde Türkiye13 Kabul Edilebilirlik Kararları, Beta, İstanbul, 1997.
Gönenç, Levent: "Türkiye'de Hükümet Sistemi Değişikliği Tartışmaları: Olanaklar ve Olasılıklar Üzerine Bir Çalışma Notu”, Başkanlık Sistemi, TBBY, Ankara 2005.
Gözler, Kemal: Anayasa Değişikliği Gerekli mi? 1982 Anayasası için Bir Savunma, Ekin Kitabevi, Bursa, 2001.
Hazır, Hayati: Demokrasilerde İstikrarsızlığın Sebebi Olarak Siyasal Şiddet ve Terörizm, Basılmamış Doçentlik Tezi, Konya, 1992.
Hafizoğulları, Zeki: “Türk Hukuk Düzeninde İnsan Haklarını Kayıtlayan Hükümler”, İnsan Hakları Merkezi Dergisi, C. III, Sy.1, Ocak-1995. Heyet :Türk Parlamento Tarihi, I. C., Ank. 1996.
Human Rights Law Journal, 31 December 2000, Vol. 21, No. 9-12.
Huntington, Samuel P.: Political Order in Changing Societies, New Haven and London, 1968, Yale University Pres.
John Stuart Mill: Prefaces to Liberty, (Selected Writings), Edited by Bernard Wish, USA, 1959.
Jean Blondel-Richard Sinnott and Palle Svensson: People and Parliament in the European Union, Participation, Democracy and Legitimacy, Clarendon Pres, Oxford, 1998.
John Henry Barrows: The World's Parliament of Religions, Vol. II, London, 1893.
Kalaycıoğlu, Ersin: ”Başkanlık Sistemi: Türkiye'nin Diktatörlük Tehdidiyle Sınavı", Başkanlık Sistemi, TBB Yayını, Ank. 2005.
Kenneth Bradshaw and David Pring: Parliament and Congress, London, 1972.
Kumkumoğlu, Ali Kemal: "TBMM Bütçe Görüşmelerinde Başkanlık Sistemi2004", Başkanlık Sistemi, TBBY, Ankara 2005,
Kuzu, Burhan: Parlamenter Rejimde Devlet Başkanının Konumu ve 19611982 Anayasalarında Durum, İst. 1989.
Kuzu, Burhan: Türkiye İçin Başkanlık Sistemi, Fakülteler Matbaası, İst, 1997,
M. E. Beggs Humphres and D.W.Humpreys: The Story of Parliament, London, 1962.
Martin L. Fausold and Alan Shank (Edited by): The Constitution and the American Presidency, Published by State University of New York, USA, 1991.
Oder, Bertil Emrah: “Türkiye'de Başkanlık ve Yarı Başkanlık Rejimi Tartışmaları: 1991-2005 Yılları Arasında Basına Yansıyan Öneri ve Tepkilerden Kesitler”, Başkanlık Sistemi, TBB Yayını, Ankara 2005.
Okandan, Recai Galib: Amme Hukukumuzun Anahatları, I. Kitap, İstanbul 1971.
Onar, Erdal: "Türkiye'de Başkanlık ve Yarı Başkanlık Sşistemine Geçilmesi Düşünülmeli midir?", Başkanlık Sistemi, TBB, Ankara 2005.
Özal, Turgut: "Değişim Üzerine", 2 Ekim 1992, Istanbul-Conrad Otel.
Özbudun, Ergün: ”Başkanlık Sistemi Tartışmaları", Başkanlık Sistemi, TBBY, Ankara 2005.
Özok, Özdemir: "Önsöz”, Başkanlık Sistemi, TBBY, Ankara 2005.
Özer, Atilla: Batı Demokrasilerinde ve Türkiye'de Hükümetin Kuruluş Yöntemleri (Doktora Tezi), Ankara, 1981, Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi, Yayın No. 143.
Philip Norton (edited by): National Parliaments and the European Union, Frank Cass, London, 1996.
Philip Lynch, Nanette Neuwahl and G. Wyn Rees: Reforming the European Union-from Maastricht to Amsterdam, Longman, London, 1998
Richard Corbett MEP, Francis Jacobs and Michael Shackleton: The European Parliament, 4th edition, London, 2000.
www.geocities.com/vbicak/incal.htm(case of incal/turkey (41/1997/ 825 1031) (9 June 1998).
www.hudoc.echr.coe.int/hudoc 1doc2/HEJUD/199901/incal.batj.doc
www.mfa.gov.tr/turkce/grupa/ab/abab/ABulusal.htm.
www.tbmm.gov.tr/develop/owa/tasari-teklif-ss.ilgili komisyonlar? kanunlar.
www.tbmm.gov.tr/anayasa/Anayasa2001.htm