p-ISSN: 1305-4600
e-ISSN: 2792-0909
Yayın Aralığı: Yılda 2 Sayı
Başlangıç: 2005
Yayıncı: Dr. Serkan Yorgancılar

Osmanlı’nın Son ve Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Uygulanan Tasnif Usulleri

Osmanlı’nın Son ve Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Uygulanan Tasnif Usulleri

Article Sidebar

Uğur Ünal
Nasıl Atıf Yapılır
Ünal, U. (2023). Osmanlı’nın Son ve Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Uygulanan Tasnif Usulleri. Demokrasi Platformu, 12(38), 19–42. Geliş tarihi gönderen https://demokrasiplatformu.com/dergi/article/view/268


Özet

Bu makale Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanından önce ve sonra çeşitli heyet ve kişiler tarafından yürütülen belge tasnif çalışmalarını konu edinmektedir. Cumhuriyet'in ilanından önce başlayan ve Nisan 1924'e kadar devam eden Ali Emîrî Efendi Tasnifi, Milli Kütüphane Müdürü Ali Emîrî Efendi başkanlığında 5-10 kişilik bir ekip tarafından geliştirilen bir çalışmadır. Belgeler Osmanlı padişahlarının dönemlerine ayrılarak tasnif edilmiş ve 180 kitap ve belge tasnif edilmiştir. Mayıs 1924'te başlayan İbnülemin Mahmud Kemal İnal Tasnifi, İbnülemin Mahmud Kemal Bey'in öncülüğünde Yıldız Sarayı arşivine odaklanarak yürütüldü. 1932'nin sonunda başlayan Muallim Cevdet Tasnifi, Muallim Cevdet ve ekibinin eğitim ve kültür işleriyle ilgili Osmanlı arşivlerine odaklanan bir çalışmasıdır. Kâmil Kepecioğlu Tasnifi, 1934 yılında tasnif heyetine katılan Kâmil Kepecioğlu ve ekibi tarafından başlatılan ve askeri arşivler üzerine yoğunlaşan bir çalışmadır. Ağustos 1937'de başlayan Fekete Tasnifi ise Osmanlı donanmasının arşivlerine odaklanan bir çalışmadır. Bu çalışmaların her biri kendi tarzında geliştirildi ve diğerleriyle iyi bir şekilde bütünleşmedi. Belgelerin tasnifi bir memur ekibi tarafından elle yapılmış ve belgeler kronolojik olarak düzenlendikten sonra klasörlere konulmuştur.

Referanslar

BCA., 30-01 / 34-207-4, 10 Nisan 1937.

BCA., 30-01 / 34-207-4, 20 Nisan 1937.

BCA., 30-01 / 34-207-4, 28 Nisan, 10 Mayıs 1937;

BCA., 30-01 / 34-207-4, 30 Ocak, 15 Şubat 1937.

BCA., 30-01 / 34-207-4, Nisan 1937.

BCA., 30-01 / 34-210-4, 4 Mayıs 1939.

BCA., 30-01 / 34-210-5, 9 Mayıs 1939.

BCA., 30-01 / 34-212-3, tarihsiz

BCA., 30-1 / 34-210-10, 12 Ağustos 1943.

BCA., 30-1 / 34-210-4, 4 Mayıs 1939.

BCA., 30-10 / 16-91-5

BCA., 30-10 / 17-95-19.

BCA., 30-10 / 17-95-20, 30 Haziran 1939.

BCA., 30-10 / 17-95-20, 30 Haziran, 6 Ekim 1939.

BCA., 30-12- 10-1 / 25-1-2.

BCA., 30-12-10-1 / 1-1-7, 6 Aralık 1932

BCA., 30-12-10-1 / 17-59-2, 2 Şubat 1937;

BCA., 30-12-10-1 / 22-74-5, 6 Ekim 1971.

BCA., 30-12-10-1 / 24-1-5, 19 February 1928

BCA., 30-12-10-1 / 24-3-1.

BCA., 30-12-10-1 / 24-4-1.

BCA., 30-12-10-1 / 24-4-2;

BCA., 30-12-10-1 / 24-5-1.

BCA., 30-12-10-1 / 24-5-2.

BCA., 30-12-10-1 / 25-1-1.

BCA., 30-12-10-1 / 25-1-2.

BCA., 30-12-10-1 / 25-4-4, 4 Mayıs 1939

BCA., 30-12-10-1 / 26-3-2, 18 Kasım 1946.

BCA., 30-12-10-1 / 27-2-1.

BCA., 30-12-10-1 / 50-2-1, 5 Temmuz 1937.

BCA., 30-12-10-1 / 60-3-9, 30 Ocak 1936.

BCA., 30-12-10-1-24-3-1;

BCA., 32-12-10-1 / 24-4-2.

BCA., 32-12-10-1 / 24-5-1.

BCA., 32-12-10-1 / 25-4-4, 4 Mayıs 1939.

BOA., A.} d. 3349 / 4.

BOA., A.} d. 3348 / 1-17.

BOA., A.} d. 3350 / 1

BOA., A.} d. 3351 / 1-3.

BOA., A.} M. 532 / 1-2-3-4-5-6-7-8-9-11-15-16-17-19-21.

BOA., A.} M. 532 / 23-24-27-32-34-35; 533 / 23.

BOA., A.} M. 532 / 29-40-42-49

BOA., A.} M. 533 / 4-5-7-8-11-12-13-18-22-23-145

BOA., BEO, 4667 / 349985, 4 Rebîülâhir 1339 (16 Aralık 1920)

BOA., BEO, 4670 / 350226, 29 Rebîülâhir 1339 (10 Ocak 1921).

BOA., BEO. 4667 / 349985, 4 Rebîülâhir 1339 (16 Aralık 1920)

BOA., HR. İM, 117/56, 15 Teşrînisânî 1340 (15 Kasım 1924).

BOA., HR. İM. 115 / 69, 13 Eylül 1340 (13 Eylül 1924).

Box No: 1, Folder No: 19, Document No: 19

Box No: 1, Folder No: 20, Document No: 20

Box No: 1, Folder No: 33, Document No: 33

Box No: 1, Folder No: 34, Document No: 34.

TİTE Arşivi, Box No: 1, Folder No: 9, Document No: 9

TİTE Arşivi, Kutu No: 1, Gömlek No: 30, Belge No: 30

TİTE Arşivi, Kutu No: 1, Gömlek No: 41, Belge No: 41.

TİTE Arşivi, Kutu No: 1, Gömlek No: 5, Belge No: 5.

Makale ve Kitaplar

Ercilasun, Ahmet B. "Muallim Cevdet ve Oğuzname." Millî Folklor 15.60 (2003): 36.

Fekete, Lajos. "Macar Asıllı Türk Tarihçisi ve Arşivist Lajos Fekete’nin Arşivciliğimizdeki Yeri." Ankara: T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları, 1994.

İnal, İbnülemin Mahmut Kemal. Son Sadrazamlar. İstanbul: İş Bankası Yay., 2007.

İlhan, Mehmet Mehdi. "Osmanlı Arşivleri ve Tarihsel Çalışmalar için Önemleri: Özellikle Arap Eyaletleri Üzerine Özel Bir Referansla." Belleten 55.213 (1991): 419.

Sarınay, Yusuf. Başbakanlık Osmanlı Arşivi Rehberi. İstanbul: T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı, 2010.

Shaw, Stanford J. "Osmanlı Tarihine İlişkin Arşiv Kaynakları: Türkiye Arşivleri." Journal of the American Oriental Society 80.1 (1960): 1-10.

Shaw, Stanford J. "19. ve Erken 20. Yüzyıl İçin Osmanlı Arşiv Materyalleri: İstanbul Arşivleri." International Journal of Middle East Studies 6.1 (1975): 87-106.

Gazeteler

Akşam, 13 Ekim 1945

Son Posta, 5 Aralık 1935

Tanin, 2 Nisan 1937

Article Details